ariregister nasıl okunur: bir sağlayıcının sicil kaydından ne öğrenilir
Estonya ticaret sicili herkese açık ve ücretsizdir. Bir şirketin adı ya da sicil numarasıyla ariregister.rik.ee üzerinde arama yapmak, o şirket hakkında sağlayıcının kendi anlattığından daha güvenilir bilgi verir: raporlarını zamanında veriyor mu, kaç çalışanı var, sermayesi ne, adresi nerede, kim temsil ediyor. Bu rehber, bu sitedeki kamu kaydı kartlarının nasıl üretildiğini de adım adım gösterir.
Arama ve sayfa düzeni
Ana sayfadaki arama kutusuna şirket adını ya da 8 haneli sicil numarasını yazın. İngilizce arayüz için sağ üstten “ENG” seçin. Sonuç sayfasında üstte şirket adı ve numarası, altında sekmeler: Registry card (sicil kartı), Proceeding information (işlem geçmişi), Connections (bağlantılar), Data extract. Sicil kartı sayfası kutulara bölünür: General information, Contacts, Tax information, Annual reports, Articles of association, Right of representation, Shareholders, Areas of activity, Beneficial owners.
Sayfanın en üstünde turuncu ünlemli bir uyarı görüyorsanız okuyun: “Legal person has non-submitted annual reports” (tüzel kişinin verilmemiş yıllık raporları var) ifadesi, en az bir raporun süresi geçtiği hâlde verilmediğini söyler.
General information: sermaye, kuruluş, durum
- Registry code: 8 haneli sicil numarası; sözleşme ve faturada bu numara yazmalı.
- Status: “Entered into the register” normaldir. “Deleted” silinmiş, “In liquidation” tasfiyede demektir.
- Capital: sermaye. Estonya’da asgari sermaye 2023’ten beri 1 sent olabilir; “Capital is 1 €” yasaldır ama şu anlama gelir: bir uyuşmazlıkta karşınızda öz kaynağı 1 € olan bir tüzel kişi vardır. Bu sitedeki “sermaye 1 €” tespiti buradan okunur.
- Registered: kuruluş tarihi. Bir yıldan yeni bir şirketin sicilde hiç mali verisi yoktur; geçmiş performansını değerlendiremezsiniz.
- Period of the financial year: mali yıl; çoğunlukla 01.01–31.12. Rapor son günü mali yıl bitiminden altı ay sonradır.
- Receipt of e-invoices: e-fatura kabul edip etmediği; muhasebe hizmeti satan bir şirketin bunu kabul etmemesi dikkat çekicidir (görüş).
Annual reports: Esitamata / Not submitted ne demek
Bu kutu şirketin her mali yılı için bir satır gösterir: Year (yıl), Submitted (verildiği tarih), Period (dönem), Status (durum). Durum sütununda kırmızı “Not submitted” (Estonca “Esitamata”) ve altında “due date 30.06.2026” yazıyorsa, o yılın raporu son gün geçtiği hâlde verilmemiştir. Yeşil/siyah “Valid” raporun verilip kabul edildiğini söyler; “Expired” tamamlanmadığı için geçersiz sayılmış bir sürümü gösterir; geçerli rapor varsa ayrı satırda “Valid” olarak görünür.
Submitted sütununu due date ile karşılaştırın. Rapor 30 Haziran’a kadar verilmeliydi; “Submitted 19.09.2025” gibi bir tarih, 2024 raporunun yaklaşık üç ay geç verildiğini gösterir. Bir sağlayıcının kendi raporlarını yıllarca geç vermesi, müşterilere gecikme cezasını hatırlatırken kendi disiplininin ne olduğunu gösterir (görüş). Bu sitede geç rapor geçmişi ve altı şirkette verilmemiş 2025 raporu böyle okundu.
Satırın başındaki ok işaretine tıklayınca raporun PDF’i açılır: gelir tablosu, bilanço ve “Töötajate keskmine arv” (ortalama çalışan sayısı) orada yazar. Rapor mikro işletme formatındaysa çok kısadır ve bu normaldir.
Right of representation, Shareholders, Beneficial owners, Connections
- Right of representation: yönetim kurulu üyeleri (“Management board member”) ve temsil kuralı. Yalnız tek kişi varsa şirketteki her karar o kişiye bağlıdır.
- Shareholders: ortaklar ve payları. Beneficial owners: gerçek lehdarlar.
- Connections (BETA) ve sayfa altındaki Business connections preview: aynı kişinin başka hangi şirketlerde yönetici/ortak olduğunu gösterir. Sağlayıcının arkasında beş, dokuz, on iki şirket olduğunu burada görürsünüz. Bu sitedeki şirket ağı sayfası bu bağlantı görünümünden üretildi.
- Areas of activity (EMTAK): beyan edilen faaliyet kodu. Muhasebe hizmeti satan bir şirketin kodu 6920 (muhasebe) olmalıdır; 70201 (yönetim danışmanlığı) ya da 62201 (yazılım) kodlu bir şirketten muhasebe faturası geliyorsa kod ile hizmet örtüşmüyor demektir; bkz. faaliyet kodları uyumsuz kartı.
Kişilerin sicilde görünen kişisel kimlik numaraları (isikukood) kamuya açıktır ama bu sitede yayımlanmaz; ekran görüntülerinde gizlenmiştir.
Contacts: adres ve kontakt kişi satırı
Address şirketin sicil adresidir. 2023’ten beri bir Estonya şirketi yönetim kurulu yurt dışındaysa sicil adresini de yurt dışında gösterebilir; bu durumda Estonya’da bir kontakt kişi kaydı zorunludur ve “Address of the contact person” satırında görünür. Yani şu okuma yapılır: sicil adresi Birleşik Krallık’ta, kontakt kişi adresi Tallinn’de olan bir muhasebe şirketi, Estonya’da fiziksel olarak bulunmayan bir şirket demektir; resmi yazışmaları kontakt kişi alır. Bu sitedeki Sazara OÜ kaydı böyle okunmuştur.
Müşteri için önemi şudur: kendi şirketinizin sicil kartında “Address of the contact person” satırında kim yazıyorsa, mahkeme ve sicil tebligatlarınız ona gider. Sağlayıcıyla ilişki bozulduğunda bu satırı değiştirmeden bırakmak, tebligatların sizin haberiniz olmadan “alınmış” sayılmasına yol açabilir. Değiştirme adımları ilgili rehberde.
Beş dakikalık kontrol listesi
- Üstte “non-submitted annual reports” uyarısı var mı?
- Annual reports: son iki yılın Submitted tarihi 30 Haziran’dan önce mi?
- General information: Capital kaç €, Registered ne zaman?
- Son raporun PDF’inde ortalama çalışan sayısı kaç? Ciro ve kâr ne?
- Contacts: adres Estonya’da mı, kontakt kişi kim?
- Connections: aynı kişinin başka kaç şirketi var, hangileri size fatura kesiyor?
- Areas of activity: faaliyet kodu satılan hizmetle örtüşüyor mu?
Bu yedi maddeyi bir sağlayıcı için beş dakikada kontrol edebilirsiniz. Aynı kişiye ait tüm şirketler için tekrarlayın; bu sitedeki mali tablolar sayfası dokuz şirket için bu işin yapılmış hâlidir.
Sık sorulan sorular
ariregister ücretli mi?
Sicil kartı, yıllık rapor durumu, temsil yetkisi ve bağlantılar ücretsizdir. Yıllık raporların PDF’i de ücretsiz açılır. Bazı ayrıntılı çıktılar (data extract) ücretli olabilir.
“Esitamata” ile “Not submitted” aynı şey mi?
Evet; Estonca arayüzde Esitamata, İngilizce arayüzde Not submitted yazar. İkisi de raporun son gün geçtiği hâlde verilmediğini söyler.
Rapor geç verilirse ne olur?
Sicil memuru şirkete ve yönetim kurulu üyelerine para cezası uygulayabilir, ceza tekrarlanabilir; uzun süre verilmezse silinme ihtarı ve silinme sürecine kadar gidebilir. Bir müşteri için önemi: sağlayıcının gecikmesi sizin şirketinizin cezasına dönüşür, sicilde cezalı taraf sizsiniz.
Çalışan sayısı nerede yazar?
Yıllık raporun PDF’inde, genellikle ilk sayfalarda “Töötajate keskmine arv taandatuna täistööajale” (tam zamanlıya indirgenmiş ortalama çalışan sayısı) satırında. Radar gibi analiz siteleri bunu tablo hâlinde de gösterir.
Sicilde gördüğüm bilgi güncel mi?
Sicil kartı anlıktır; rapor durumu ve adres o gün geçerli olan bilgidir. Bu sitedeki ekran görüntüleri tarihlidir ve sayfa üstündeki “Sicil kayıtları son kontrol” damgası ne zaman bakıldığını söyler; karar vermeden önce siz de kendiniz bakın.